به گزارش فصل خبر، در هفتههای اخیر همزمان با ادامه گفتوگوهای غیرمستقیم ایران و آمریکا، مقامات ایرانی از جمله عباس عراقچی از «پیشرفت مذاکرات» و «ادامه روند سازنده» سخن گفتهاند؛ عباراتی که در رسانههای داخلی بازتاب گستردهای داشته است. گزارشهای منتشرشده در خبرگزاری های جمهوری اسلامی مذاکرات وارد مرحله جدیتری شده، گفتوگوها از کلیگویی عبور کرده و حتی بحث کار روی متنهای احتمالی توافق مطرح شده است. در همین چارچوب، رسانههایی مانند شفقنا و روزنامه ستاره صبح نیز با نقل مواضع رسمی وزارت امور خارجه نوشتهاند که تمرکز تیم ایرانی بر «رفع مؤثر تحریمها» و «حفظ حقوق هستهای ایران» است و مذاکرات وارد بررسی جزئیات فنی شده است؛ تعابیری که در ادبیات دیپلماتیک معمولاً نشانه حرکت از مرحله سیاسی به مرحله کارشناسی تلقی میشود. در عین حال، در همین فضای خبری، اشارههایی به حساسیت شرایط منطقه و ضرورت «مدیریت تنش» نیز دیده میشود. برخی گزارشهای داخلی ضمن پوشش روند مذاکرات، بر لزوم جلوگیری از تشدید بحران و کنترل فضای امنیتی منطقه تأکید کردهاند. این همزمانی باعث شده برای بخشی از افکار عمومی این پرسش شکل بگیرد که چگونه از یک سو سخن از پیشرفت و روند مثبت به میان میآید و از سوی دیگر، فضای منطقه همچنان ملتهب توصیف میشود. تحلیل محتوای رسانههای داخلی نشان میدهد که این وضعیت بیش از آنکه یک تناقض آشکار باشد، ناشی از تفاوت دو سطح در سیاست خارجی است. سطح نخست، سطح دیپلماسی است؛ جایی که مقامات درباره روند گفتوگو، میزان پیشرفت جلسات و اراده طرفین برای ادامه مذاکرات صحبت میکنند. در این سطح، حتی پیشرفتهای محدود نیز اهمیت دارد و میتواند به عنوان گامی رو به جلو معرفی شود. سطح دوم، سطح امنیتی و راهبردی است؛ جایی که کشورها همزمان با مذاکره، بر اساس سناریوهای محتمل برنامهریزی میکنند و نسبت به هرگونه تحول پیشبینینشده آماده میمانند. بنابراین وجود ادبیات احتیاطآمیز درباره مدیریت تنش، لزوماً به معنای بیاعتباری روند مذاکرات نیست. از منظر رسانهای نیز بیان «روند مثبت» کارکرد مشخصی دارد. این نوع پیام میتواند به مدیریت افکار عمومی، جلوگیری از افزایش نگرانیهای اقتصادی و نشان دادن فعال بودن مسیر دیپلماسی کمک کند. در مقابل، تأکید بر حساسیت شرایط منطقه بیشتر جنبه واقعگرایانه دارد و نشان میدهد که تا رسیدن به توافق نهایی، فضای عدم قطعیت همچنان وجود دارد. در واقع، پیشرفت در گفتوگو الزاماً به معنای دستیابی فوری به توافق قطعی نیست؛ بلکه نشاندهنده ادامه فرآیند مذاکره است. بر همین اساس، آنچه امروز در فضای خبری داخلی دیده میشود، ترکیبی از امید دیپلماتیک و احتیاط راهبردی است. رسانههای داخلی با استناد به اظهارات رسمی، بر ادامه مذاکرات و ورود به مراحل جدیتر تأکید میکنند و در عین حال به حساسیت شرایط منطقهای نیز اشاره دارند. تا زمانی که توافقی رسمی و نهایی اعلام نشود، طبیعی است که این دو سطح همزمان در روایتها حضور داشته باشند؛ نه به عنوان تناقض، بلکه به عنوان بازتاب پیچیدگی یک پرونده سیاسی و امنیتی چندلایه.
برگرفته از:منابع خبری داخلی
