به گزارش خبرنگار اجتماعی فصل خبر، نشست علمی پژوهشی «کاهش مخاطرات تغییرات اقلیمی» به همت ادارهکل حفاظت محیط زیست استان آذربایجان شرقی و با مشارکت خانه توسعه آذربایجان، دانشگاه تبریز و سازمان مدیریت و برنامهریزی، روز سهشنبه ۲۵ آذرماه، در سالن همایشهای سازمان مدیریت و برنامهریزی استان آذربایجان شرقی برگزار شد.
در این نشست، هفت تن از اساتید و پژوهشگران حوزه اقلیم و هواشناسی، شامل دکتر احد وظیفه رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت خشکسالی، دکتر بهروز ساریصراف استاد ممتاز دانشگاه تبریز، دکتر مجید بهشتیروی دبیر کمیته مدیریت شهری خانه توسعه آذربایجان، دکتر علیاکبر رسولی اقلیمشناس، دکتر یونس اکبرزاده پژوهشگر هواشناسی، دکتر احمد کاظمزاده عضو کمیته کشاورزی، منابع طبیعی، محیط زیست و دریاچه ارومیه خانه توسعه، و دکتر محمدحسین حسنزاده مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، به ارائه نتایج مطالعات و پژوهشهای خود در زمینه تغییرات اقلیمی پرداختند.
در ادامه این نشست، دکتر بهروز ساریصراف با اشاره به تعطیلی مدارس بهعنوان راهکاری برای کاهش آلودگی هوا، تأکید کرد: این اقدام، نتیجهای جز اختلال در نظام آموزشی ندارد. وی همچنین با اشاره به نقش سوخت مازوت بهعنوان یکی از عوامل اصلی آلودگی هوا، پیشنهاد کرد استفاده از این سوخت به فصل تابستان و شرایط مناسبتر مکش هوا محدود شود. این استاد دانشگاه در پایان سخنان خود، با ابراز نگرانی نسبت به آینده تغییرات اقلیمی تصریح کرد: «هستی ما در گرو سازگاری با تغییرات اقلیمی است».
دکتر علیاکبر رسولی در سخنانی درباره تغییرات اقلیمی در حوزه دریاچه ارومیه اظهار کرد: «ما نیز جزئی از اقلیم هستیم و خودمان هم در مسیر تغییر قرار گرفتهایم.»
وی در تشریح وضعیت بارشها در حوضه آبریز دریاچه ارومیه ادامه داد: طی ۱۰ تا ۲۰ سال گذشته، میزان بارشها در بخش شمالی دریاچه ارومیه کاهش یافته است. با توجه به موقعیت اقلیمی دریاچه، که در یک چاله قرار گرفته و از اطراف توسط کوهها محاصره شده، این شرایط بهطور طبیعی یکی از عوامل مؤثر در کاهش بارندگی به شمار میرود. رسولی همچنین کاهش ذخایر برفی در ارتفاعات اطراف دریاچه را از دیگر عوامل مؤثر در روند خشکشدن دریاچه ارومیه عنوان کرد.
این اقلیمشناس در ادامه با اشاره به وضعیت آلودگی هوای تبریز گفت: «تبریز امروز، شرایطی مشابه تهرانِ بیست سال پیش دارد؛ از نظر وجود گازهای آلاینده از جمله ترکیبات نیتروژنی.» وی افزود: «شهر ارومیه نیز در حال گرفتار شدن به شرایطی مشابه تبریز است.»
رسولی با بیان اینکه راهکار فوری برای برونرفت از این شرایط وجود ندارد، تأکید کرد: «در وضعیت فعلی، راهی جز افزایش تابآوری باقی نمانده است، چراکه عملاً کار از کار گذشته است.»
وی در بخش دیگری از سخنان خود، با انتقاد از وضعیت تجهیزات هواشناسی، پرسید: «چرا رادارهای هواشناسی ما خاموش هستند؟» و افزود: «سازمان هواشناسی استان سالهاست با استفاده از تصاویر کارتونی اقدام به پیشبینی وضعیت هوا میکند؛ در حالی که انتظار میرود دستکم از الگوهای علمی و فنی مورد استفاده در تهران تبعیت شود.»
این پژوهشگر در پایان، بر ضرورت بهرهگیری از علم روز و فناوریهای نوین تأکید کرد و استفاده از تکنولوژی را لازمه مدیریت صحیح چالشهای اقلیمی دانست.
افزایش فعلی میانگین دمای جهانی سریعتر از تغییرات دورههای قبلی است و عمدتاً این امر را ناشی از مصرف سوختهای فسیلی توسط انسان میدانند. استفاده از سوختهای فسیلی، جنگلزدایی، توسعه شهرها و برخی عملیات کشاورزی و عمدتاً صنعتی، باعث افزایش گازهای گلخانهای میشود.
تغییرات آبوهوایی، محیطهای زندگی مردم را با افزایش گرمای شدید روبهرو میسازد و متعاقب آن، کمبود آب و غذا، بیماریهای بیشتر و زیانهای اقتصادی، عرصه را برای زندگی راحت مردم تنگ میکند. سازمان جهانی بهداشت، تغییرات آبوهوایی را بزرگترین تهدید برای سلامت جهانی در سالهای پیشرو میداند.
سازگاری با تغییرات اقلیمی از طریق تلاشهایی مانند تولید محصولات مقاوم در برابر خشکسالیها و حذف تدریجی مصرف گاز طبیعی و افزایش تولید انرژی پاک، تا حدی میتواند خطرات تغییرات اقلیمی را کاهش دهد.
وضعیت آبوهوایی حوضه دریاچه ارومیه بسیار بغرنجتر است. خشک شدن دریاچه ارومیه در نتیجه احداث سدهای متعدد، توسعه کشاورزی ناکارآمد و ایجاد صنایع آلاینده، موجب تشدید اثر گرمایش جهانی در منطقه شمالغرب کشور شده است که امید است با برگزاری این همایش، رویکردهای جدید مدیریتی مدنظر مدیران و مسئولان محترم استان و کشور قرار گیرد. در غیر این صورت، از همپاشیدگی زنجیرههای زیستمحیطی و بروز بحرانهای احتمالی، سرنوشت محتوم مردم ساکن در حوضه آبریز دریاچه ارومیه، شمالغرب و آذربایجان خواهد بود.
