به گزارش فصل خبر، به نقل از دکتر گل حسنی داروی نوروبیون، که ترکیبی از ویتامینهای گروه B (بهویژه تیامین (B1)، پیریدوکسین (B6)، و سیانوکوبالامین (B12)) است، به اشتباه در فرهنگ عمومی به عنوان یک “تقویتکننده عمومی انرژی و عضلات” تلقی میشود. متخصصان تأکید دارند که این دارو صرفاً یک درمان حمایتی در شرایط کمبود اثباتشده یا درمان شرایط خاص نوروپاتیک است و مصرف بیرویه آن نه تنها فایدهای ندارد، بلکه میتواند تعادل فیزیولوژیک بدن را مختل سازد.
۱. مکانیسم عمل و هدفگذاری دقیق ویتامینهای B
ویتامینهای گروه B، بهویژه سه ویتامین موجود در نوروبیون، نقشهای حیاتی و متفاوتی در متابولیسم سلولی ایفا میکنند:
- تیامین (B1): در متابولیسم کربوهیدراتها و تولید انرژی در سطح سلولی (چرخه کربس) ضروری است. کمبود آن منجر به بریبری و اختلالات عصبی میشود.
- پیریدوکسین (B6): یک کوآنزیم کلیدی در سنتز انتقالدهندههای عصبی (مانند سروتونین و دوپامین) و متابولیسم پروتئینها است.
- سیانوکوبالامین (B12): برای تشکیل گلبولهای قرمز خون، سنتز DNA و حفظ عملکرد صحیح غلاف میلین در اعصاب حیاتی است.
نکته تخصصی: تزریق این ویتامینها تنها زمانی اثر درمانی مستقیم دارد که بدن به دلیل اختلال در جذب (مانند کمخونی پرنیشیوز برای B12) یا افزایش نیاز متابولیک (به دلیل بیماری)، نتواند آنها را از مسیر گوارشی جذب کند. در افراد سالم، سطوح سرمی این ویتامینها به سرعت توسط بدن تنظیم میشود و جذب اضافی از طریق تزریق، معمولاً به دفع منجر شده و فایدهای ندارد.
۲. رد باورهای غلط رایج (انرژیزایی و عضلهسازی)
دکتر گل حسنی به صراحت اعلام کرد که استفاده از نوروبیون برای افزایش فوری انرژی در ورزشکاران یا به عنوان مکمل عضلهسازی، فاقد پشتوانه علمی اثباتشده است. افزایش انرژی در بدن وابسته به عواملی نظیر آمادگی قلبی-عروقی، تغذیه کافی از درشتمغذیها (کربوهیدرات، چربی و پروتئین) و تمرین منظم است، نه صرفاً تزریق یک کمپلکس ویتامینی.
۳. موارد تجویز کلینیکی مجاز
این متخصص تأکید کرد که تجویز نوروبیون باید محدود به تشخیصهای پزشکی دقیق باشد:
- نوروپاتیهای محیطی: بهویژه نوروپاتیهای دیابتی یا آنهایی که منشأ تغذیهای دارند، که در آنها ویتامین B6 و B12 نقش ترمیمکننده دارند.
- آنمیهای مگالوبلاستیک: کمخونی ناشی از کمبود شدید B12.
- کمبود تغذیهای مستند: در بیمارانی که سوءتغذیه شدید یا سوءجذب مزمن دارند.
۴. خطر مصرف بیرویه (Toxicity)
مصرف بیش از حد برخی ویتامینهای گروه B (بهویژه B6) میتواند منجر به سمیت (Toxicity) شود. مصرف طولانیمدت و خودسرانه دوزهای بالای پیریدوکسین (B6) میتواند باعث نوروپاتی حسی پیشرونده و آسیبهای عصبی شود که دقیقاً همان شرایطی است که نوروبیون در دوزهای درمانی صحیح، برای بهبود آن تجویز میشود. این تناقض، اهمیت نظارت پزشکی را دوچندان میکند.
نوروبیون ابزاری ارزشمند در جعبه ابزار پزشکی است، اما تنها در دست متخصصین و برای درمان کمبودها و آسیبهای عصبی خاص کاربرد دارد. افراد با تغذیه متعادل، باید از مصرف خودسرانه این تزریق پرهیز کنند تا از اتلاف منابع، هزینههای غیرضروری و مهمتر از آن، ریسک عوارض جانبی احتمالی جلوگیری نمایند.
